Tryptyk przełomu wieków

Czytaj więcej: Tryptyk przełomu wiekówNa początku XXI wieku ukazały się trzy książki: W roku 2002 Druga przestrzeń Czesława Miłosza z Traktatem teologicznym, rok później Karola Wojtyły poemat „Tryptyk rzymski”, a w 2014 esej Leszka Kołakowskiego „Jezus ośmieszony”. Wszystkie te dzieła zostały napisane w wieku XX. Czy to uprawnia do połączenia w tryptyk? Czy to aby nie sztuczna konstrukcja, czy jest coś, co stanowi motyw przewodni, spajający te trzy części?
Zacznijmy od Traktatu... Czesław Miłosz, jakby trochę się usprawiedliwiając, wyjawia przyczynę, która skłoniła go do napisania tego poetyckiego cyklu.

Takiego traktatu młody człowiek nie napisze.
Nie myślę jednak, że dyktuje go strach śmierci.
Jest to, po wielu próbach, po prostu dziękczynienie,
także pożegnanie dekadencji,
w jaką popadł poetycki język mego wieku.

Dlaczego teologią? Bo pierwsze ma być pierwsze.

A tym jest pojęcie prawdy. I właśnie poezja
swoim zachowaniem przerażonego ptaka
tłukącego się o przezroczystą szybę, poświadcza,
że nie umiemy żyć w fantasmagorii.

Oby do naszej mowy wróciła rzeczywistość.
To znaczy sens, niemożliwy bez absolutnego punktu odniesienia.

 

Wacław Oszajca

 

Całość w Scenie 1-2 (93/94) 2018 str. 10

Scena 1-2 (93/94) 2018

Czytaj więcej: Scena 1-2 (93/94) 2018

Spis treści

 

Miejsce dla amatora

Zarząd Główny TKT – Trzeba walczyć!

Ruch amatorski – Karta prawd podstawowych

Grzegorz Stawiak – Wchodzę do tej rozmowy

Nasz głos – instruktorzy do OKK

 

Festiwale/przeglądy

Karol Suszczyński – Festiwalowy zawrót głowy

w ekspresowym skrócie

 

Ziemia i niebo

Wacław Oszajca – Tryptyk przełomu wieków

 

Teatr pantomimy

Mimem być… – z Mirosławem Sikorskim rozmawia

Elżbieta Pastecka

 

Teatr szkolny

Lech Śliwonik – Powrót do klasyki, czy do XIX wieku?

 

W Kręgu słowa

Michał Kurek – Kilka pytań – dużo odpowiedzi

Grzegorz Szlanga – Potrzebna redefinicja

Kacper Gugała – List w sprawie...

 

Szkoła i teatr

Edward Wojtaszek – Pożyteczne związki pedagogiki

i reżyserii (1)

 

Teatr ludowy

Stefan Orlański – W rocznicowym nastroju

Krystyna Adamczyk – Najlepsza decyzja,

czyli sejmik w Kaczorach

S. O. – Niezwykłe wydarzenie

 

Pożegnania

Jacques Lassalle (1936 – 2018)

 

Teatr jednoosobowy

Katarzyna Śliwonik – O dziejach festiwalu teatralnych

indywidualistów – aneks. (VI). Po Toruniu, czyli triada:

niebyt, odrodzenie, kres

 

Podzwonne od TKT

Pożegnanie Przyjaciół Teatru

 

Reduta słowa

63. Ogólnopolski Konkurs Recytatorski

Założenia, laureaci

 

 

Teatr tańca

Elżbieta Pastecka – Balet Narodowy – John Neumeier

i Dama Kameliowa

 

NOTY – Wydarzenia, informacje

 

 

 
 
 
 

Ruch amatorski – Karta Prawd Podstawowych

Czytaj więcej: Ruch amatorski – Karta Prawd PodstawowychCharakterystyka:


• Amatorski ruch artystyczny – obejmuje wszystkie dziedziny sztuki, jest uprawiany zarówno indywidualnie, jak i w formie zespołowej. Uczestnikami są osoby bez formalnego przygotowania zawodowego, niezależnie od wieku, środowiska, wykształcenia, uzdolnień. Fundamentalnymi cechami są dobrowolność udziału oraz bezinteresowność.
• Rozmaite są motywacje uczestnictwa – potrzeba samoistnej wypowiedzi przez sztukę, przygotowanie do dalszej twórczości zawodowej, chęć atrakcyjnego spędzenia wolnego czasu, terapia, resocjalizacja. Twórczość amatorska nie wyklucza osiągnięcia wysokiego poziomu artystycznego, ale nie jest jej celem opanowanie rzemiosła, sprawność warsztatowa. Celem najpierwszym jest poznanie siebie, samowychowanie i samokreacja, rozwinięcie cech potrzebnych dla rozwoju jednostki i społecznie ważnych – pomysłowość, spontaniczność, otwartość, autentyczność, gotowość do poszukiwania i ryzyka. Ujmując rzecz syntetycznie: droga jest ważniejsza od osiągnięcia rezultatu, a postawy od umiejętności.
• Amatorski ruch artystyczny jest szczególnie skuteczną formą edukacji kulturalnej, sprawdzającą się zarówno w systemie oświaty powszechnej jak i w działaniach określanych jako edukacja paralelna, równoległa etc.
• Ruch amatorski jest niezastąpioną formą kultywowania i ożywiania tradycji – zwłaszcza regionalnych – dziedzictwa kulturalnego.

 

Stymulatory rozwoju:


• Właściwy społeczny klimat dla twórczości amatorskiej, jej charakteru, odrębności i celów.
• Zapewnienie obecności ruchu w długofalowych strategiach i programach państwa oraz w doraźnych programach ministra kultury i dziedzictwa narodowego.
• Wprowadzenie do ustaw – o oświacie i o szkolnictwie wyższym – zapisów o obowiązku zapewnienia warunków do uprawiania przez
uczniów i studentów twórczości własnej (analogicznie do kultury fizycznej).
• Przygotowana odpowiednio, rozumiejąca sens ruchu amatorskiego i jego odmienność od zawodowstwa, kadra instruktorska.

 

Wartości społeczne:


• Realizacja idei powszechnej dostępności do dóbr kultury przez animowanie życia kulturalnego małych środowisk lokalnych.
• Kształtowanie postaw niezbędnych w życiu społecznym – aktywność, kreacyjność, bezinteresowność.
• Urzeczywistnianie idei kultury czynnej – prawa każdego obywatela do realizacji ambicji twórczych.
• Pierwszy i fundamentalny stopień na drodze wychowywania nowych pokoleń do udziału w kulturze, a więc walki o zachowanie ciągłości kultury.
• Pielęgnowanie „pierwiastka amatorskiego” w życiu artystycznym – osobistej prawdy, szczerości, odwagi mówienia od siebie.

 

Główne potrzeby:


• Zmiana prawa – przywrócenie (zlikwidowanego nowelizacją w 2012 roku – art.6) zawodu instruktora ruchu amatorskiego wraz z określeniem jego funkcji jako animatora życia społecznego i lidera inicjatyw kulturalnych.
• Unormowanie kwestii korzystania przez amatorów z praw autorskich – oparcie na zasadach identycznych jak w systemie oświaty.
• Uwzględnienie problemów i specyfiki twórczości amatorskiej w programach kształcenia nauczycieli i w programach uczelni artystycznych oraz artystycznych wydziałów uczelni nieartystycznych.
• Przypisanie domom i ośrodkom kultury obowiązku wspierania ruchu amatorskiego – udostępnianie przestrzeni do pracy i występów,
zapewnianie opieki instruktorskiej, respektowanie autonomiczności działań i poszukiwań.
• Wspieranie stowarzyszeń i fundacji ustanawiających dla siebie statutowy obowiązek tworzenia i rozwijania ruchu amatorskiego.
• Zapewnienie możliwości udziału instruktorów i uczestników w zróżnicowanych programowo formach doskonalenia oraz konfrontacji,
wymiany doświadczeń.

Zagrożenia:


• „Amatorszczyzna” i „zawodowszczyzna” – pozbawianie ruchu amatorskiego odrębności, narzucanie mu zadań, metod i celów przeniesionych z twórczości profesjonalnej.
• Komercjalizacja – traktowanie twórczości amatorskiej jako działalności dochodowej – przez opiekunów i patronów (biletowane występy), a także (groźniejsze!) przez samych amatorów.
• Preferowane powszechnie style uczestnictwa w kulturze – rozrywka, konsumopcja, celebryctwo.

 

Zebrał i opracował Lech Śliwonik